Yeni Zelanda, Avustralya ve Pasifik levhalarının kesişiminde yer alarak dünyanın en aktif tektonik sınırlarından birini oluşturuyor. Her yıl binlerce sarsıntıyla karşılaşan bu ülke, özellikle Auckland bölgesi ile dikkat çekiyordu. Uzun yıllar boyunca, Auckland, sismik tehditlerden uzak, güvenli bir bölge olarak kabul edildi. Ancak Auckland Üniversitesi’nden gelen yeni bir jeolojik rapor, bu algıyı sarsacak nitelikte.
Araştırmacılar, Auckland’ın güneyinde, Hunua Sıradağları boyunca uzanan ve Mangatangi adı verilen eski bir fay hattını inceledi. Bu fayın aktif olduğu, geliştirilen radyokarbon testleri ile kesinleşti. Elde edilen bulgular, Mangatangi Fayı’nın son 125.000 yıl içerisinde en az bir kez hareket ettiğini ve bu nedenle “aktif fay” olarak sınıflandırıldığını ortaya koydu. Yapılan analizler, bu fayın en son yaklaşık 10.000 yıl önce büyük bir kırılma yaşadığına işaret ediyor ve bu durum, bölgedeki sismik tehdit durumunu gözler önüne seriyor.
Araştırmanın baş yazarı Hannah Martin, “Bu fay, on binlerce yıl boyunca hareket etmeyebilir. Ancak şu anki gerçek, buranın büyük bir deprem yaratma potansiyeline sahip aktif bir hat olduğudur” diyerek, olası tehlikeye dikkat çekti. Bilim insanlarının simülasyonlarına göre, Mangatangi Fayı yarın bir anda tamamen kırıldığında, 6.8 büyüklüğünde yıkıcı bir deprem meydana gelebilir.
Çalışmanın ortak yazarı Dr. James Muirhead, “Fay hattı tüm enerjisiyle patlarsa, özellikle Güney Auckland’da yaşayan yüz binlerce insan için ciddi sonuçlar doğuracaktır. Sarsıntının yıkıcı dalgaları, muhtemelen Orta Auckland’ın merkezine kadar ulaşacaktır” şeklinde uyarılarda bulundu.
6.8 büyüklüğündeki bir depremin sonuçları oldukça yıkıcı olabilir. Sismoloji alanında bu büyüklükteki bir deprem, yolları ortadan ikiye ayırabilir, dev binaları yerle bir edebilir ve altyapıyı çökertme potansiyeline sahiptir. Bilim insanları, bu olasılığı geçmişteki felaketlerle karşılaştırarak daha somut hale getiriyor: 2001 yılında ABD’de meydana gelen Nisqually depremi ve 2023’te Fas’ta yaşanan, 1000’den fazla can kaybına yol açan deprem gibi örnekler, Mangatangi Fayı’nın potansiyel tehlikesini gözler önüne seriyor.
Auckland sakinleri için sevindirici bir durum, Dr. Muirhead’in belirttiği gibi, bu depremin yarın gerçekleşme riskinin istatistiksel olarak hala düşük olması. Ancak Auckland’ın tehlike seviyesi, Wellington veya Güney Adası’na göre daha az ekstrem olsa da, tehlikenin varlığı rehavete yol açabilir. Bilim insanları, şehirdeki sismik risk haritasının halk ve siyasetçiler tarafından algılanandan çok daha yüksek olduğunu vurgulayarak, acil olarak binaların güçlendirilmesi ve afet planlarının güncellenmesi gerektiğini ifade ediyor.
