Ekonomist Allison Shrivastava’dan Alarm Veren Tespit: “Nefesini Tutuyor Ekonomi”
Uzman ekonomist Allison Shrivastava, mevcut ekonomik dönemi “nefesini tutan ekonomi” olarak nitelendiriyor. Şirketler, büyük ölçüde risk almak yerine kararsız kalmayı tercih ederken, işe alım ve işten çıkarma oranları minimum seviyelerde seyrediyor. Gözlendiği üzere, şirketler sadece durumu izlemeyi ve ekonomik durumu gözlemlemeyi tercih ediyor.
Bir Ayda 25 Bin Kişi İşinden Oldu
Reuters’ın verilerine göre, sadece bu ay içinde ABD’de 25 binden fazla işten çıkarma duyurusu yapıldı. Bu sayıya, UPS’in hala açıklamamış olduğu 48 bin kişilik büyük işten çıkarma dahil değil. Avrupa’da ise toplam sayı 20 bini aşarken, bu rakamın 16 bini sadece Nestle’nin geçtiğimiz hafta açıkladığı işten çıkarmalara ait.
Amazon’un 14 bin kurumsal çalışanı işten çıkarma kararı, Target, Procter & Gamble gibi diğer dev şirketlerin benzer adımlarıyla aynı zaman dilimine denk geliyor. Bu işten çıkarmaların çoğu, mağaza veya fabrika çalışanları yerine otomasyonla yer değiştirilebilecek beyaz yakalı pozisyonları hedef alıyor.
Yapay Zeka Yatırımları Ön Planda
Yapay zeka yatırımları da bu sürecin merkezinde yer almakta. Şirketler, verimliliği artırmak için milyarlarca dolarlık teknoloji yatırımları yapıyor. Analistlere göre, Amazon’un bu hamlesi, bu yöndeki büyümenin erken bir işareti. Bir KPMG araştırmasına göre, ABD’li üst düzey yöneticiler gelecek yıl yapay zeka yatırımlarında ortalama yüzde 14’lük bir artış bekliyor.

Bazı şirketlerde işten çıkarmaların nedenleri farklılık gösterebiliyor. Euronews’e göre; Target ve Nestlé yeni CEO’larının liderliğinde yeniden yapılanmaya giderken, bebek giyim markası Carter’s ise ABD’deki yüksek ithalat tarifeleri nedeniyle ofis çalışanlarının yüzde 15’ini işten çıkarma kararı aldı.
Bank of America ekonomistlerine göre, yapay zeka ilk etapta giriş seviyesindeki işleri tehdit ederken, bilgi teknolojileri, finans ve profesyonel hizmetlerde istihdam hala artmaktadır. Shrivastava, teknoloji sektörünün 2022 zirvesinden bu yana küçüldüğünü ancak bu daralmanın doğrudan yapay zekadan kaynaklanıp kaynaklanmadığını söylemenin henüz mümkün olmadığını belirtiyor.
Uzmanlara göre, iş gücü piyasası şu anda “düşük işe alım, düşük işten çıkarma” durumuna girmiştir. Ancak bu dengenin bozulması durumunda, artan işten çıkarmalar tüketici güvenini zedeleyebilir ve yüksek enflasyonla mücadele eden ekonomileri daha da hassas hale getirebilir.